BLOG

İnsan Sağlığını Neler Tehdit Eder?

İnsan sağlığını tehdit eden unsurların büyük çoğunluğu çevresel faktörlerden meydana gelir.Bunlar arasında öncelikle biyolojik etkenler sayılmalıdır.Türkiye’de her sene birkaç defa grip, nezle vb. Salgınlara yol açan virüs, bakteri ve mikroplar gibi mikroorganizmaların yanı sıra vektör olarak adlandırılan bit, pire, anofel cinsi sivri sinek gibi hastalık taşıyan eklembacaklılar da bu unsurlar arasında yer alır.Ayrıca beslenmemizi oluşturan bitkisel ve hayvansal gıdalar ve bunların nitelikleri önem arz etmektedir. Üzerinde zararlı kimyasallar yahut GDO barındıran ürünler sağlığa zarar verebilmektedir.

Fiziksel olarak bakıldığında hava, su, gürültü gibi çevresel kirlilik türleri yaşam kalitesini olumsuz bir biçimde etkilemektedir. Örneğin hava kirliliği astım gibi hastalıkları tetikleyebilmektedir. Benzer bir biçi mde zararlı kimyasal ya da bakteriyel etkenler içeren su sindirim sisteminde tahribata yol açabilmektedir.

Kişinin çevresinde stres, korku ve baskı oluşturacak psikolojik etmenlerin varlığı da sağlık için tehdit oluşturmaktadır.

"İş Sağlığı ve Güvenliği" açısından bakıldığında insan hayatının ve çevresinin önemli bir bölümünü oluşturan iş ve iş yeri koşullarının bu unsurları barındırabileceği; dahası gerekli işlemlerin yapılmadığı durumlarda başlı başına bir tehdit olabileceği gözden uzak tutulmamalıdır. Rakamlara bakıldığında her yıl savaşlarda ölenlerin üç katı kadar insanın meslek hastalıkları ve iş kazaları nedeniyle hayatını kaybettiği görülmektedir.

Örneğin solvent içeren kimyasallarla çalışan bir kişinin sağlığı önemli bir tehditle karşı karşıyadır ve önlem alınmadığı takdirde kalıcı bozukluklarla karşılaşılabilir. Yine iş yerinde yaşanılan gerilimler psikolojik unsur kapsamına girmektedir.

BİYOLOJİK RİSKLER : Verem. tifo. kolera. kızamık. menenjit. kabakulak gibi bakteriler zararlı mikroorganizmalardır. Karasinek. sivrisinek. bit. pire. hamam böceği gibi mikrop taşıyan eklem bacaklılar pek çok hastalığın taşıyıcılığını yapan vektörlerdir.

KİMYASAL RİSKLER: Zehirler. kanser yapıcı maddeler. ( kirleten kimyasal atıklar. gıda katkı maddeleri ve buna benzer sağlığı tehdit eden atıklardır.

FİZİKSEL RİSKLER: Kullanma suları. atık sular. çöpler. ışık. gürültü ,gübreler ve hava kirliliğidir. Özellikle tarımsal ürünlerde kullanılan yapay gübreler ve hormonlar sağlığımızı olumsuz yönde etkilemektedir.

SOSYAL RİSKLER: Yaşam tarzı.gelir ve harcama düze. alanları gibi risklerle birlikte. ev ya da dışarıda hırsızlık, terör gibi saldırganlıklarla karşılaşma riskleridir.

PSİKOLOJİK RİSKLERRuhsal zorlanmalar, stres, heyecan, korku vb. Gibi durumlardır.

KAZA RİSKLERİ: Yoğun araç trafiğinde geçirilen saatler, stres, dikkatsizlik vs. gibi etkenler, kaza yapma risklerini attırmaktadır.

Antibiyotik kullanımı insan sağlığını tehdit ediyor

ABD merkezli saygın haber dergisi Newsweek, 1994 yılında kapaktan verdiği  bir haberde tıp dünyasında büyük bir antibiyotik paniği yaşandığını, bakterilerin giderek artan bir şekilde bu ilaçlara karşı dirençli hale gelmesinden endişe edildiğini yazmıştı.

Bu haberden üç yıl  sonra dergi, bu korkunun gerçek olduğunu ilan etti. George washington Üniversitesi tıp fakültesinden Dr. Lance Prince “kamu sağlığına yönelik tarihte karşı karşıya olunan en büyük tehditlerden biri” diyerek “Daha önce antibiyotikle rahatlıkla tedavi edebildiğimiz küçük enfeksiyonları tedavi edemeyecek hale geldik” i̇fadesini kullandı.

Antibiyotiklere karşı dayanıklı bakterilerin ortaya çıkışında en önemli sorumlu bilinçsiz antibiyotik kulanım olarak gösteriliyor.

CDC verilerine göre sadece ABD’de her yıl 2 milyon kişi antibiyotik dirençli bakterilerden enfeksiyon kapıyor, bunların 23 bini ölüyor. Antibiyotiklerin kullanım dışı kalması tıp dünyası için kabus anlamına gelecek. Çünkü bu ilaçlar sadece enfeksiyon tedavisinde değil, kemoterapi alan hastalar ve organ nakilleri için de kritik öneme sahiptir.

Kozmetik ve güzellik ürünleri insan sağlığını tehdit ediyor

Kadınların ve tüm insanların günlük hayatlarında temizlik ve güzellik adına kullandıkları şampuan ve kozmetik ürünlerinin i̇nsan sağlığına ve doğaya yönelik ciddiye alınması gereken tahrip edici özelikleri bulunmaktadır. Şampuanlar ve içlerindeki kimi zararlı maddeler, birinin zarar görmesine yol açar, kök hücrelerine zarar vererek saç dökülmesine sebebiyet verir, kalp ve ciğer gibi organlara kadar girerek iltihaplara yol açar ve çocuklarda gelişimi engeller. Şampuanlarda köpüğün çok ve kalıcı olmasını sağlayan hammaddelerin vücuda temas halinde dahi zararlar verebilecek olan “nitrozoamin” leri oluşturur. Bu maddelerin laboratuvar hayvanları üzerinde yapılan incelemelerde beyin hasarına neden olduğu tespit edilmiştir.

Kozmetiklerin raf ömrünü artırmak için kullanılan paraben insanlarda endokrin hormonu bozulmasına neden olur; östrojen hareketini taklit edebilir; üreme ve cinsel gelişimi engelleyebilir. Alerji reaksiyonlara sebep olurlar. Petrol kökenli bir hammadde olan ve şampuan ile parfümlerde kullanılan Propilen Glikol sinir sistemine ve bazı hassas organlara zarar verdiği bilinmektedir.

Kimyasal kullanılan gıdalar insan sağlığını tehdit ediyor

Gıda güvenliğini sağlanması, halk sağlığının korunması ve gıda üretimi için yaşamsal öneme sahip bir konudur. Gıdalarda bundan tehlikeli kimyasallar çok ve bunlar gıdaya ve yeme üretim, işleme, taşıma, hazırlama ve tüketim aşamalarının herhangi bir noktasnda bulaşabilir. Son yıllarda, bitki koruma ürünlerinin kalıntıları, doğal toksik maddeler ( mikrotoksinler, bitki toksinleri vb.) i̇şleme sırasında oluşan toksinler (akrilamid, heterosiklik aromatik aminler, kuranlar vb.) Gıda alerjenleri, ağır metaller(kurşun, arsenik, Civa, kadmiyum vb.) Endüstriyel kimyasallar ( dioksinler,benzen, perklorat vb.) Ambalaj  materyallerinden geçen maddeler ve hile amaçlı katılan maddeler ( melanin vb.) Gibi gıda güvenliğini tehdit eden  kimyasallar medyanın odağı olmuştur.

Gıda tedariğinin küreselleşmesi ve analitik kimya alanındaki gelişmelere bağlı olarak, kimyasal bulaşanlar konusu mevzuattan sorumlu otoriteler, gıda endüstrisi ve tüketiciler için önemli bir konu olmaya devam edecektir

 

 

 

 

 

Kaynak: İstanbul Büyükşehir Belediyesi,  Günlük Hayatımız ve İş Sağlığı Güvenliği Rehberi ,İBB Basımevi, İstanbul 2016, Sayfa : 18-19-20