Alınacak Tedbirler

İş kazası sonucu oluşabilecek olumsuz durumlardan kaçınmak yahut böyle halleri asgari seviyeye çekmek için alınması gereken çok çeşitli tedbirler bulunmaktadır.

Bunların başında İSG sisteminin nasıl işlediğini anlamak ve içselleştirmek yer almaktadır.İş sağlığı ve güvenliği kavramı bütünsel bir yaklaşımı gerektirmektedir.Bu çok bileşenli bilim dalında devlet- işveren- çalışan gibi konunun muhatabı herkes yer almaktadır.Dolayısıyla iş sağlığı ve güvenliği yönetimi yalnızca bir işletmenin üst yönetiminin ya da bir bölümünün sorumluluğu kapsamında değildir.

Proaktif yani “ön alma- önlem alma” odaklı İSG kültürü bir örgüt içerisinde yönetim önceliklerini tespit eden karar alma birimlerinden bir kaza ihtimalini veya tehlikeyi sezip gözlemleyebilecek çalışanlara kadar herkesi içermektedir. Bu temel üzerine bina edilen bir risk önleme kültürü sayesinde birçok problem önceden ortadan kaldırılabilmektedir.

İş güvenliğinin esas odağı tehlikeli durum ve tehlikeli davranışların ortadan kaldırılması ya da en aza çekilmesidir. Kaza sebeplerini anlama çabası konusunda Amerikalı iş güvenliği mühendisi Herbert William Heinrich'in geliştirdiği Domino Teorisi'ne göre kazaya neden olan olaylar dizisinde %88 oranında kişilerin güvensiz davranışları, %10 oranında güvensiz çalışma ve %2 oranında talihin etkisi vardır. Domino taşlarının birbirini devirmesine benzer biçimde, her basamağın bir sonrakini harekete geçirdiği beş aşamalı olaylar zinciri bu kuramın temelini oluşturur.

Bu bağlamda zarar potansiyeli taşıyan olay ve olguların önceden belirlenmesi için risk analizleri yapılmalıdır. Bir kurum yahut kuruluş ve bunların çalışmasındaki iş güvenliği önlemlerini iyileştirme ve sürdürmeyi hedefleyen girişimler olarak tanımlanabilecek risk yönetimi tehlikenin tarifinin yapılması, risk unsurunun  değerlendirilmesi , kontrol tedbirlerinin uygun şekilde kullanılması ve sonuçlarının değerlendirilmesi süreçlerini içermektedir.

Tedbirler anlamında zikredilmesi gereken diğer bir husus çalışma ortamı gözetimleridir. İş Güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri iş ve iş yerinin gözetimlerini yapmak, iş ortamında İSG yönünden yapılması gereklilik arz eden düzenli aralıklarla yapılan bakım, kontrol ve ölçümlerin planlamasını yapmak ve uygulamasını denetlemek, çalışma alanındaki iş kazası, yangın vb. risk etmenlerinin önlenmesi için kanuni düzenlemelere uygun ve onlar doğrultusunda çalışmalar yapmak ve uygulamaları takip etmek, acil durum planlamalarının yapılmasını temin etmek, eğitim ve tatbikatlar gerçekleştirmek görevlerini ifa etmek durumundadırlar. Böylece çalışanların verimliliğini yükseltecek ve kaza riskini düşürecek iş yeri tertip düzeni ve hijyeni sağlanabilir. Uzman ve hekimler bütün bunları periyodik kontroller, İSG ölçümleri, raporlama ve iletişim araçlarını kullanarak gerçekleştirebilmektedirler.

Son olarak önlemler bağlamında çalışanların ön planda olduğu durumlar sayılabilir. Çalışanlar iş yeri tertip ve düzenine dikkat etmelidir ve kendilerine verilen aletlerden doğru bir biçimde yararlanıp baret gibi kişisel koruyucu donanımların kullanılmasına özen göstermelidirler. Ayrıca personel İSG sisteminde kendine verilen rolleri dikkate almalı, bu konuda verilen eğitim ve talimatları titizlikle yerine getirmelidir.

 

Mevzuattaki Tedbirler

  1. Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde çalışanlara ait işe uygunluğunu gösterir raporu alınmalıdır.Yapılan işin tehlike sınıflarına göre çalışanların periyodik sağlık muayeneleri yapılmalıdır.
  2. Yemek, çay servisi vb. Gıda iilerinde çalışanların periyodik olarak sağlık kontrolleri yapılmalı ve hijyen eğitimi verilmelidir.
  3. İşyerinde, çalışanların nüfus kimlik cüzdanlarının birer onaylı örnekleri bulunmalıdır.
  4. Çalışanlara iş elbisesi ,iş ayakkabıları giydirilmelidir.
  5. Uygun soyunma mahalli ve yeterli elbise dolabı, wc- lavabo, duş tesisleri, yemek yeme yeri bulunmalıdır.
  6. Akaryakıt depolama tankları, pompa adaları, nefeslikler vb. Yerlerde akaryakıt buharı birikebilecek boş ve kapalı alanlar bulunmamalıdır.
  7. Elektrik tesisatına ait yılda bir kez yetkili elemanlara incelettirerek kontrol raporu düzenlenmelidir.
  8. Tehlikeli alanda çıplak hava hattı olmamalıdır.
  9. Isınma sistemi açık levhalı olmamalıdır.
  10. Çalışanların işyeri dosyalarına iş güvenliği yönünden eğitildiklerine ve yeterli görüldüklerine dair belge konulmalıdır.
  11. Altı ayda bir yangın söndürme ve alarm denemeleri yapılmalıdır.
  12. Personele yangınla mücadele eğitimi verilmelidir.İşyerinde yeteri kadar yangın söndürme cihazı ve yangınla mücadele ekipmanı bulunmalıdır.
  13. Yeteri kadar ilkyardım ve tedavi levazımatı bulundurulmalıdır.
  14. Akaryakıt depolama tankları ve tesisatı uygun tesis edilmelidir.

 

 

 

 

Kaynak: İstanbul Büyükşehir Belediyesi,  Günlük Hayatımız ve İş Sağlığı Güvenliği Rehberi ,İBB Basımevi, İstanbul 2016, Sayfa : 52-53